تاثیر روانشناسی در زندگی افراد

 

همه ما به دنبال داشتن یک زندگی بهتر با ایده آل های خود هستیم. عواملی مانند شادی، خوشبختی و رضایت از زندگی، موفقیت ، سلامت روحی و روانی، ثروت مالی، جایگاه اجتماعی مناسب و مانند اینها از جمله مواردی هستند که بسیاری از افراد به دنبال آن هستند. علم روانشناسی موثرترین ابزار برای رسیدن به اهداف تعیین شده است. 

چه زمانی افراد باید به روانشناس مراجعه کنند؟

در کشورهای پیشرفته مراجعه به روانشناس بسیار رایج است. افراد می توانند در زمینه های مختلف، در هر زمان و با هر بهانه ای به روانشناس مراجعه کنند و مشکلات روانی خود را با وی در میان بگذارند.

برای مثال فرد می تواند در موارد زیر به روانشناس مراجعه کند:

  •  افسردگی: افسردگی که "اختلال افسردگی" نیز نامیده می شود یک دوره غم و اندوه است که شامل از دست دادن علاقه به چیزهایی می شود که پیش از این باعث خوشحالی یا لذت می شدند. این احساسات معمولاً به همراه یک سری علائم و نشانه های روانی و فیزیکی هستند. 
  •  اضطراب: اضطراب یا تشویش یا دلشوره عبارت است از یک احساس منتشر، ناخوشایند و مبهم هراس و نگرانی با منشأ ناشناخته، که به فرد دست می‌دهد و شامل عدم اطمینان، درماندگی و برانگیختگی فیزیولوژی است. همه انسان‌ها در زندگی خود دچار اضطراب می‌شوند، ولی اضطراب مزمن و شدید مشکل‌ساز است. 
  •  عدم مهارت لازم برای برقراری ارتباط: این حالت زمانی است که فرد احساس کند در زندگی اش مهارت های لازم ارتباطی ندارد و نمی تواند در روابطی که دارد موفق باشد. 
  •  تجربیات منفی: فردی که تجربیات منفی بسیاری از گذشته دارد و این خاطرات بطور پیوسته برای او تکرار می شود، در این صورت فرد باید برای بهبود و گرفتن راهنمایی های لازم به روانشناس متخصص مراجعه کند.
  •  فقدان و مرگ عزیزان: مرگ جز لاینفک زندگی است ولی این مسئله باعث نمی شود که کنار آمدن با آن آسان باشد. انسان ها با روش های متفاوتی با مرگ عزیزانشان کنار می آیند. سوگواری علنی و یا سوگواری در تنهایی روش های متداول آن می باشد. ولی نپذیرفتن واقعیت از دست دادن، می تواند مشکلات عدیده ای را در آینده ایجاد کند. 
  •  فوبیا (وحشت): ترس از مار، ترس از عنکبوت، ترس از ارتفاع و… اینها نمونه هایی از وحشت های بسیار شایع هستند. اما بعضی از ترس ها وجود دارند که می تواند منجر به مشکلات بسیار جدی گردد. برای مثال ترس از صحبت کردن در جمع، این ترس باعث می شود شما بسیاری از فرصت های شغلی خوب زندگیتان را ازدست دهید.
  •  بلوغ و دوران نوجوانی: اینکه فرزند شما در سن بلوغ باشد یا خودتان در حال طی کردن این دوران حساس هستید، فرقی نمی کند. اطلاعات درست و کامل در رابطه با این دوران می تواند کمک بزرگی به شما کند و شما را در کاهش احتمال بروز مشکل راهنمایی می کند.
  •  شکست در روابط صمیمانه: بطور کلی ما در زندگی ممکن است در زمینه های مختلفی دچار شکست شویم، در این حالت ما نیاز به کمک داریم تا بتوانیم خود را پیدا کنیم و زندگی خود را دوباره بسازیم. اما شکست در روابط صمیمانه و به اصطلاح شکست عشقی از حساسیت بیشتری برخوردار است. برای کاهش احتمال بروز شکست، باید به دنبال یادگیری مهارت های لازم باشیم.
  •  انتخاب همسر: خوشبختانه امروزه تعداد افرادی که در زمینه ازدواج و انتخاب همسر از تجربه مشاوران و روانشناسان استفاده می کنند روبه افزایش است. 
  •  بچه دار شدن و فرزند پروری: تربیت فرزند می تواند در این دوران دشواری های خود را داشته باشد. از طرف دیگر بعد از بچه دار شدن رابطه همسران نیز دچار نوساناتی می شود. آشنایی نداشتن با مدیریت مسائل پیش آمده در رابطه همسران و آگاهی نداشتن از مهارت های فرزند پروری می تواند تجربه شیرین بچه دار شدن را به تجربه ای استرس زا و ناراحت کننده تبدیل کند.

 

کاربردهای روانشناسی در زندگی

کاربردهای اولیه روانشناسی در عصر مدرن اغلب حول محافظت افراد از آسیب های عاطفی و فیزیکی می گردد تا این افراد مانند دیگران بتوانند با شرایط روانی که هر روز با آن ها درگیر هستند روبرو شده و بر آن ها غلبه کنند. امروزه روانشناسی در همه زمینه های زندگی از صنایع، آموزش و پرورش و حقوق گرفته تا بازاریابی و سیاست راه پیدا کرده است، این علم می تواند علت رفتار آدم ها را توضیح دهد و به همین دلیل در بسیاری موارد راه گشای بشریت بوده است.این علم با بررسی رفتار گذشته افراد، روی پیش بینی و بهبود رفتار آینده آن ها کار می کند، به افراد در تصمیم گیری ها، مدیریت استرس و کنترل رفتار کمک کرده، باعث می شود افراد در حرفه خود موفق باشند، در روابط خود بهتر عمل کنند و اعتماد به نفس بیشتری داشته باشند.

  • کاربرد روانشناسی در سلامت

روانشناسی به عنوان ابزاری برای سلامت کلی بدن شناخته شده است، از تکنیک های موثر روانشناختی برای علاقمند کردن افراد به ورزش و رژیم غذایی سالم تر گرفته تا درمان های جدید برای افسردگی. روانشناسی برای همه این موارد استراتژی های جالبی ارائه می دهد که به مدد آن ها می توان شادتر و سالم تر زندگی کرد.همان طور که حتما شنیده اید سلامت جسم و روان ارتباط نزدیکی به هم دارند به طوری که بیماری ها و ناراحتی های روحی همچون افسردگی، بیماری های عصبی و فشارهای ناشی از استرس و اضطراب شدید تاثیر منفی روی سلامت بدن گذاشته و خطر ابتلا به بیماری قلبی، سکته، سرطان و... را افزایش می دهند. بسیاری از رفتارهای ناسالم نیز از مسائل روانشناختی ناشی می شوند، به عنوان مثال پرخوری و بی اشتهایی عصبی هر دو از اختلالات روانشناختی هستند که اگرچه در بسیاری از افراد دیده نمی شوند اما همه ما در اتفاقات روزمره خود با مسائل مشابه برخورد می کنیم که نیاز به درک روان دارد. امروزه از روانشناسی برای درمان بیماری های مختلف روانی مانند آلزایمر ، پارکینسون، ام اس ، سکته مغزی و ... درک بهتر و کمک به افراد مبتلا به اختلالات رشد فراگیر مانند اوتیسم و بسیاری از اختلالات عصبی استفاده می شود. به همین دلیل با توجه به اهمیت روانشناسی در حوزه سلامت امروزه در هر بیمارستان، درمانگاه و بسیاری از مراکز پزشکی بخش ویژه روانشناسی وجود دارد.

  • کاربرد روانشناسی در زندگی روزمره

روانشناسی در زندگی روزمره ما کاربرد زیادی دارد و این که چگونه رفتار می کنیم، چگونه نسبت به موقعیت های مختلف واکنش نشان می دهیم و عملکرد ما در شرایط گوناگون چگونه است همگی با روانشناسی ارتباط دارند. به تعدادی از رایج ترین کاربردهای روانشناسی در زندگی روزمره اشاره می کنیم:

1. هدف گذاری و حفظ انگیزه

تعیین اهداف و برنامه ریزی برای امور کوچک و بزرگ روزمره نوعی فرایند روانشناختی است که همه ما برای رسیدن به موفقیت به آن نیاز داریم و موتور رسیدن به اهداف انگیزه می باشد. انگیزه موضوعی کاملا روانشناختی است و به تفکری روانشناسانه نیاز دارد تا بتوانیم قاطعیت خود در برآوردن خواسته ها به دیگران اثبات کنیم. هدف ما ترک سیگار، کاهش وزن یا یادگیری یک زبان جدید باشد ، تفاوتی نمی کند. در علم روانشناسی نکاتی درباره ایجاد و حفظ انگیزه ارائه شده که برای افزایش سطح انگیزشی خود می توانیم از آن ها بهره بگیریم. با اصول روانشناسی یاد می گیریم چطور هدف گذاری کرده، در مسیر رسیدن به هدف از سیستم پاداش استفاده کنیم و هر زمان احساس کردیم این هدف هیجانی در ما ایجاد نمی کند تغییراتی در روال آن ایجاد کنیم.

2.  تصمیم گیری ها

همه ما در طول روز در دوراهی های مختلف قرار گرفته و لازم است بین گزینه های موجود تصمیم بگیریم، این مسئله به پردازش ذهنی زیادی نیاز دارد و بی شک افرادی که قادر به درک فرایند ذهنی پشت تصمیم گیری های خود هستند تصمیمات بهتری خواهند گرفت. درک این که مغز ما چطور عمل می کند یکی از بهترین و مهم ترین سلاح های زندگی است و برای رسیدن به این درک به علم روانشناسی نیاز داریم. به عنوان مثال بررسی پیامدهای یک تصمیم خاص نیاز به تفکر انتقادی دارد. روانشناسی به ما کمک می کند تا از دیدگاه های مختلف هر مسئله را بررسی کرده و مطمئن شویم هنگام تصمیم گیری نکته ای از قلم نیفتاده باشد.

3. تقویت ارتباطات عمومی 
ارتباط عمومی فراتر از نحوه حرف زدن و نوشتن شماست. تحقیقات نشان می‌دهد که نشانه‌ های غیرکلامی سهم زیادی در ارتباطات میان فردی دارد. برای اینکه به طور موثری پیامتان را به فرد مقابل برسانید، باید یاد بگیرید چطور به صورتی غیرکلامی خود را ابراز کنید و در افراد پیرامونتان نیز به دنبال اشارات غیرکلامی باشید. 

4. درک بهتر دیگران 
درست مثل ارتباط غیرکلامی، توانایی شما در درک احساساتتان و احساسات اطرافیانتان نقش مهمی در روابط و زندگی شغلیتان بازی می‌کند. واژه هوش احساسی به توانایی شما برای درک احساسات خودتان و دیگران اطلاق می‌شود. این مسئله آنقدر اهمیت دارد که برخی از روانشناسان اعتقاد دارند هوش احساسی شما بسیار مهم‌تر از هوش فکریتان است.

5. افزایش و تقویت حافظه 

تابحال به این فکر کرده‌اید که چرا می‌توانید یک اتفاق خاص که در دوران بچگیتان اتفاق افتاده را به خوبی به یاد بیاورید اما اسم مشتری که چند روز پیش به شما مراجعه کرد را به یاد نمی‌ آورید؟ 

 

  • کاربرد روانشناسی در امور مالی، حرفه ای و تجارت

انتخاب های مالی امروز بر زندگی آینده ما تاثیرگذار هستند، مهم است که در شرایط مالی مختلف بهترین انتخاب ها را داشته باشیم و به تفاوت آن چه دوست داریم و آن چه واقعا نیاز داریم بیندیشیم. به عنوان مثال یکی از مواردی که در امور مالی باید به آن توجه داشت جلوگیری از هدر دادن پول است، این مسئله به راحتی می تواند به یک اعتیاد روانی تبدیل شود. علم روانشناسی به ما یاد می دهد چگونه به جای آن که به جامعه و اطرافیان اجازه دهیم تعاریف و معیارهای خود از خواستنی ها و نیازمندی ها را به ما تحمیل کنند ، خودمان تصمیمی آگاهانه گرفته و به نیازهای واقعی خود توجه داشته باشیم.

 

  • کاربرد روانشناسی در آموزش و پرورش

مربیان و آموزگاران باید با روانشناسی کودک و نوجوان آشنا باشند تا بتوانند در شرایط و موقعیت های مختلف رفتار صحیح با دانش آموزان داشته باشند. ابداع برخی تکنیک های روانشناسی اثبات شده به دانش آموزان کمک می کند تا نمرات بهتری کسب کرده و در دوران تحصیل موفق تر عمل کنند. 

 

  • سایر کاربردهای روانشناسی
  • روانشناسی با مطالعه افرادی که درگیر پرونده های پلیسی و حقوق هستند از جمله شاهدان یک واقعه یا جنایت، مظنونان و خانواده آن ها کمک زیادی به پلیس و کاراگاهان جنایی کرده است.
  • روانشناسی روی رابطه پیچیده میان رسانه و اثر آن بر رفتارهای انسانی تمرکز دارد.
  • روانشناسی در زمینه بازاریابی و نحوه جذب مشتری حرف های زیادی برای گفتن دارد و با تکنیک های موثر به افزایش فروش شرکت و تعداد مشتریان کمک می کند.
  • روانشناسی به افزایش کارایی افراد کمک می کند و دور نظریه هایی همچون چند وظیفه ای برای افزایش کارایی خط قرمز می کشد زیرا مطالعات نشان داده تلاش برای انجام بیش از یک کار همزمان نه تنها کارایی را افزایش نمی دهد بلکه باعث کاهش سرعت، دقت و بهره وری افراد خواهد شد.

روانشناسی با توجه به نحوه عملکرد ذهن و بدن در زمینه های مهمی همچون کنترل استرس، مدیریت زمان، مطالعه بهتر و ... به ما یاری می دهد و به ما کمک می کند مهارت های خود را بهبود ببخشیم و از آن ها در جهت رسیدن به موفقیت استفاده کنیم.

 

 

۰۶ مرداد ۱۳۹۹